Borstkanker

Posted | 3 comments


Borstkanker is de meest voorkomende kankersoort bij vrouwen, het ontwikkelt zich in het borstweefsel. De ziekte komt verreweg het vaakst voor bij vrouwen, maar ook mannen kunnen borstkanker krijgen. Borstkanker is een heterogene ziekte, wat wil zeggen dat er meerdere soorten borstkanker zijn met elk hun eigen kenmerken, prognose en behandeling. Drie subtypen van borstkanker die onderscheiden worden zijn: hormoongevoelig (of hormoonongevoelig), HER2-positief (of HER2-negatief) en triple negatieve borstkanker. Uit onderzoek op cellijnen en proefdieren in laboratoria blijkt dat cannabinoïden bij elk van deze vormen van borstkanker effectief kunnen zijn. Klinische studies (onderzoek op mensen) ontbreken vooralsnog, dus voorzichtigheid is geboden bij het interpreteren van onderstaande resultaten.

 

 

Cannabinoïden en Hormoongevoelige borstkanker

 

Hormoongevoelige tumoren groeien onder invloed van bepaalde hormonen, namelijk oestrogeen en progesteron. De aanwezigheid van oestrogene receptoren (ER), en progesterone receptoren (PR) in borstkankercellen maken dat dit subtype borstkanker in de meeste gevallen vatbaar is voor hormoontherapie. Deze therapieën richten zich op het tegengaan van de activiteit van oestrogeen. Dit kan bijvoorbeeld bewerkstelligd worden door het verwijderen van de eierstokken, de bron van oestrogeen. Ook medicamenteuze behandeling is mogelijk, op deze manier kan bijvoorbeeld de activiteit van bepaalde enzymen die nodig zijn voor de aanmaak van oestrogeen geblokkeerd worden.

Bij onderzoek op cellijnen in laboratoria is gebleken dat cannabinoïden anti-proliferatief kunnen werken op hormoongevoelige borstkankercellen. Anti-proliferatief wil in dit geval zeggen dat de groei van deze tumoren geremd wordt door cannabinoïden. Dit effect is geobserveerd voor de endogene (lichaamseigen) cannabinoïde anandamide. Het effect van anandamide kan verklaard worden doordat het werkt op één van de cannabinoïde receptoren, namelijk CB1. Ook de migratie van hormoongevoelige borstkankercellen lijkt te kunnen worden verhinderd door anandamide. Caffarel en collega’s benadrukken tenslotte dat het wetenschappelijke bewijs voor deze ideeën momenteel nog zwak is en dat er meer onderzoek nodig is [2].

 

 

Cannabinoïden en HER2-postieve borstkanker

 

Wanneer er sprake is van HER2-positieve borstkanker wil dat zeggen dat het eiwit HER2 in te grote mate aanwezig is op de tumor. HER2 stimuleert de tumorgroei. Voor deze vorm van borstkanker is er behoefte aan medicatie die de activiteit van HER2 kan tegengaan.

Sommige cannabinoïden  kunnen een effect hebben op borstkankercellen waar HER2 aanwezig is. Cannabinoïden doen dit doordat zij werken op een van de cannabinoïde receptoren, in dit geval CB2. Het stimuleren van deze receptor zorgt er onder andere voor dat er meer AKT actief wordt. AKT is een enzymactivator die de vermenigvuldiging van cellen remt (en daarmee de tumorgroei). De cannabinoïde THC heeft een hoge affiniteit met deze CB2-receptor, wat betekent dat THC in grote maakt “werkt” op CB2. Dit geldt in veel mindere mate voor CBD.

In studies met muizen is geobserveerd dat THC zowel een remmend effect heeft op de snelheid waarmee tumoren groeien als op het aantal tumoren dat tot ontwikkeling komt. Het is een prettige bijkomstigheid dat dit effect grotendeels kan worden verklaard doordat de CB2-receptor wordt geactiveerd. Het psychoactieve effect van THC  (een high of stoned gevoel) wordt namelijk niet veroorzaakt door het activeren van de CB2-receptor, maar door het activeren van de CB1-receptor. Met andere woorden, als alleen CB2-receptoren kunnen worden geactiveerd treedt er geen psychoactief effect op. Dat is goed nieuws, want het psychoactieve effect van THC is vaak ongewenst wanneer THC als medicatie wordt gebruikt [2].

 

 

Cannabinoïden en Triple negatieve borstkanker

 

Bij triple negatieve borstkanker ontbreekt het eiwit HER2 en zijn ook de receptoren ER en PR (voor oestrogeen en progesteron) afwezig. Hormonale therapie is daarom niet zinvol bij deze vorm van borstkanker. Er is geen standaardbehandeling voor deze vorm van borstkanker en de prognose van deze groep patiënten als geheel is helaas niet goed.

Er zijn aanwijzingen dat cannabinoïden effectief zouden kunnen zijn bij de behandeling van triple negatieve borstkanker. Een hele reeks van synthetische cannabinoïden zijn inmiddels getest in cellijnstudies in laboratoria. In elk van deze studies werd gevonden dat de gebruikte cannabinoïden een anti-proliferatief effect hadden (de vermenigvuldiging van cellen werd geremd en daarmee dus ook de groei van de tumor). Dit effect werd veroorzaakt door de activering van zowel CB1- als CB2-receptoren.

Wetenschappelijk onderzoek naar de werkzaamheid van cannabinoïden tegen kanker wordt vaak met synthetische cannabinoïden gedaan (cannabinoïden die zijn nagemaakt in een laboratorium), maar ook phytocannabinoïden (cannabinoïden afkomstig uit planten) zijn voor dit doel gebruikt. De meest onderzochte phytocannabinoïde als middel tegen triple negatieve borstkanker is CBD. CBD heeft een lage affiniteit met de cannabinoïde receptoren CB1 en CB2, wat betekent dat CBD nauwelijks “werkt” op deze receptoren. In verschillende studies met cellijnen in laboratoria is desondanks geobserveerd dat CBD een anti-proliferatief effect heeft. Hoe dit effect precies tot stand komt is nog niet helemaal duidelijk, maar er zijn wel ideeën over. Zo wordt wel gedacht dat het effect veroorzaakt wordt door de combinatie van het direct activeren van TRPV1-receptoren en het indirect activeren van CB2-receptoren (via anandamide). De mogelijkheid dat TRPV1, CB2 en tevens CB1 betrokken zijn bij apoptose (geprogrammeerde celdood) werd in een ander onderzoek uitgesloten. In plaats daarvan lijkt CBD, net als bij sommige andere kankersoorten, een effect te hebben op de werking van het endoplasmatisch reticulum en/of processen van autofagie te bevorderen. Via deze route lijkt CBD apoptose wel te kunnen bevorderen.

Het remmende effect dat CBD heeft op de proliferatie van borstkankercellen is ook in vivo aangetoond (in levende wezens, in dit geval in proefdieren). Desondanks werd in één studie gevonden dat tumoren na drie weken resistent werden voor CBD en dat latere toediening geen effect meer had [2].

 

 

Tumor-bevorderend effect van cannabinoïden

 

In het overgrote merendeel van de studies die worden gedaan naar de effecten van cannabinoïden op kanker wordt een anti-tumor effect gevonden. Dit geldt niet alleen voor borstkanker, maar ook voor verschillende andere vormen van kanker. Desondanks moet worden gezegd dat er in een minderheid van studies ook een tumor-bevorderend effect van cannabinoïden is geobserveerd. De verklaring hiervoor is nog niet helemaal duidelijk, al zijn er wel verschillende theorieën over. Zo zou het mogelijk met dosering te maken kunnen hebben (waarbij lage doseringen proliferatie bevorderen en hoge doseringen proliferatie remmen). Ook de afwezigheid van CB1- en CB2-receptoren in  bepaalde tumorcellen zouden een reden kunnen zijn dat tumoren niet ontvankelijk zijn voor het effect van cannabinoïden. Verder wordt gedacht dat het effect van cannabinoïden op het immuunsysteem hierin een rol zou kunnen spelen. Wat we voor nu echter moeten concluderen is dat we simpelweg nog niet weten hoe cannabinoïden precies werken en dat er meer onderzoek nodig is. Tot die tijd is het belangrijk om voorzichtig te zijn wanneer u het gebruik van cannabinoïden tegen kanker overweegt [2].

 

 

Advies: gebruik van cannabinoïden tegen borstkanker

 

Er zijn aanwijzingen dat cannabinoïden kunnen helpen bij het bestrijden van borstkanker. Feit is wel dat al deze aanwijzingen vooralsnog voortkomen uit onderzoeken op cellijnen en proefdieren. Als we willen weten hoe effectief cannabinoïden zijn in de behandeling van kanker in mensen kunnen we deze resultaten niet zomaar een-op-een overnemen. Om hier duidelijkheid over te krijgen zijn er klinische studies nodig. Niet iedereen heeft echter de tijd om de resultaten van klinische studies af te wachten. Voor deze groep patiënten kan het de moeite waard zijn om het gebruik van cannabinoïden te overwegen. Voor zowel voor THC als CBD zijn er aanwijzingen dat ze een effect tegen borstkanker hebben. CBD is daarbij een veilig middel. THC wordt over het algemeen ook beschouwt als veilig, omdat het evenals CBD een zeer lage toxiciteit (giftigheid) heeft. THC moet echter wel met meer voorzichtigheid gebruikt worden. THC kan enkele vervelende bijwerkingen hebben. Met name het psychoactieve effect (high of stoned worden) wordt vaak als onplezierig ervaren bij medicinaal gebruik.  Daarnaast gaat bij het gebruik van THC de bloeddruk omlaag en de hartslag omhoog [3]. Tenslotte is er een mogelijkheid dat THC (of cannabis in het algemeen) ongewenste interacties heeft met andere medicatie. Lees meer over de veiligheid van cannabinoïden.

 

Wanneer je overweegt om cannabinoïden tegen (borst)kanker te gaan gebruiken, overleg dit dan in eerste instantie altijd met je behandelend arts of specialist. Mogelijk kunnen cannabinoïden gewoon in combinatie met de reguliere behandeling worden gebruikt.

 

Gebruik je op dit moment cannabinoïden tegen borstkanker of heb je dit in het verleden gedaan? Deel dan je ervaringen met andere bezoekers via een comment onder dit artikel.

 

 

Bronnen

  1. kanker.nl
  1. Caffarel, M.M., Andradas, C., Pérez-Gómez, E., Guzmán, M., Sánchez, C. (2012). Cannabinoids: a new hope for breast cancer therapy? Cancer Treatment Reviews, 38: 911-918.
  1. Pertwee, R.G. (2014). Handbook on cannabis. Oxford: Oxford University Press

 

Weblinks

  1. https://www.kanker.nl/bibliotheek/borstkanker/wat-is/281-borstkanker
  1. http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22776349
  1. Niet online beschikbaar.

 

3 Comments

    • Beste Erik,
      Dank voor je reactie en het delen van de link! We hebben hier in dit artikel wel iets over geschreven onder het een-na-laatste kopje “tumor-bevorderend effect van cannabinoïden”.

      Post a Reply
  1. Ik maak THC en CBD olie zelf, volgens de Simpson methode.
    Dat doe ik al, sinds de kanker van mijn oma. Het bleek toen erg lastig, aan THC olie te komen, of tegen absurde prijzen, of we kregen een of ander slap aftreksel van een internet aanbieder, of we kregen gewoon helemaal niets, nadat we betaald hadden!!! Omdat ik het zelf maak, weet ik ook zeker dat ik goede olie heb, van daadwerkelijk 25% pure pasta en ook wat er in gaat (geen toevoegingen o.i.d., zoals vaak het geval is bij de massaproductie van internetaanbieders/bedrijven/ stichting suver-nuver).
    De overheid zou het daarom meer toegankelijk moeten maken, zodat mensen gewoon niet tegen zulke problemen aan kunnen lopen….
    Zelfs bij de apotheek, durven ze gewoon 180 euro te vragen voor een flesje THC olie!
    Zelf gebruik ik het voor mijn slaapproblemen en mijn partner voor de spierziekte. Het helpt echt goed.
    Mocht jij ook tegen bovengenoemde problemen aanlopen, kun je me altijd mailen: michelentiny@home.nl . wellicht dat ik je kan helpen ermee…

    Post a Reply

Submit a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *